Soms heb je dat... tenminste, ik wel. Mijn blik valt ineens op een boek in de kast dat bijna vraagt om geopend te worden. Het is een dun boekje van Henri Nouwen, bekend om zijn onderwijs over het thema 'je bent de geliefde van God' en het boek 'Eindelijk Thuis'. Het boekje dat ik nu oppakte, heet 'In de naam van Jezus'. Hoe het in onze boekenkast is beland, weet ik niet meer. Misschien heb ik het meegekregen na een trainingsdag voor officieren (voorgangers van het Leger des Heils).
Dat boekje riep me... Ik gaf gehoor en sloeg het open... Wat een wijsheid en inzicht kwam er op me af! Het was alsof de in 1996 overleden katholieke priester, die ooit een belangrijke positie aan de universiteit opgaf om te wonen en dienen in een leefgemeenschap met gehandicapte mensen, naast me kwam zitten om me een belangrijke les door te geven.
Het eerste (en overigens enige) hoofdstuk dat ik maandagmorgen las, gaat over de verleiding om 'belangrijk te willen zijn'. Jezus werd ooit door de duivel verleid met de belofte van positie, aanzien en macht. Hij trapte daar niet in, maar herinnerde zijn leerlingen altijd eraan dat wie de belangrijkste wil zijn, de houding van een dienaar moet aannemen. Henri Nouwen richt zich eind vorige eeuw in dit boekje tot jonge pastors en herinnert hen (en dus ook mij) eraan dat de positie van de kerk steeds minder centraal zal staan in onze cultuur. Dit verandert ook de rol van kerkelijke leiders. Voorgangers, die ooit in Nederland werden genoemd in het rijtje van respectabele beroepen zoals 'de dominee, de dokter, het hoofd van de school', genieten niet meer het aanzien dat ooit bij 'het ambt' hoorde.
De kerkverlating en secularisatie gaan gestaag door, en de mensen die nog regelmatig een kerk bezoeken, doen dat met heel andere verwachtingen dan enkele tientallen jaren geleden. Het gaat snel. Heel snel. Henri Nouwen vertelt in zijn boekje dat hij een belangrijke les leerde toen hij, na jarenlang schrijven en spreken, besloot samen te wonen met gehandicapte mensen. Hij zegt dit:
Ik begreep waarom dit boekje mijn aandacht had getrokken. Ook ik ga opnieuw door een periode van verandering. Waar ik in het verleden het grote podium van concerten in kerken en landelijke evenementen verruilde voor het leven als officier van het Leger des Heils en pionieren in een wijk in Harderwijk (waar een prachtige gemeenschap is ontstaan), mag ik nu deze gemeenschap loslaten en beginnen in de Jol Lelystad. Ik merk dat de leuke mensen die ik nu vooral tegenkom, weinig tot niets weten van wat ik 'vroeger' meer dan 20 jaar deed. Ze hebben geen cd's van me gekocht, waren niet bij optredens, kennen mijn liedjes niet, en de meesten zitten ook niet te wachten op een toespraak of kerkdienst, of een 'opgeleukte' versie daarvan. Ik kan dus niet terugvallen op oude ervaringen, methoden of wat altijd goed werkte in geloofsbijeenkomsten. Ik ben een officier, een voorganger, zonder korps (gemeente). Daardoor ben ik 'gewoon maar Martin' tussen 'gewone mensen'. Dat is wel even anders dan vanuit een erkende rol of positie te werk gaan. Ja, Henri Nouwen had mijn aandacht. Hij zegt nog meer dat toen profetisch was en nu werkelijkheid is.
"Ik deel dit met u omdat ik vast geloof dat de pastor van de toekomst geroepen is om totaal onbelangrijk te zijn en in deze wereld te staan met niets anders dan zijn of haar kwetsbare zelf. Dat is de manier waarop Jezus Gods liefde heeft laten zien. De geweldige waarheid die wij moeten brengen, is dat God niet van ons houdt omdat we iets doen of presteren. God houdt van ons omdat Hij ons in liefde heeft geschapen en gered."
Mijn hart begon warm te worden; ik herken de waarheid in wat Henri meer dan 30 jaar geleden doorgaf aan de volgende generatie. Hij vertelde verder dat de niet-kerkelijke wereld om ons heen roept dat we geen God of kerk nodig hebben, maar deskundigheid. Een deskundige arts, een deskundige psycholoog, een bekwaam politicus, een goede onderhandelaar... We hebben geen behoefte aan een spiritueel antwoord op praktische problemen. In dat klimaat, zegt Nouwen, voelt de pastor zich steeds onbelangrijker en aan de kant gezet. Waarom nog pastor blijven?
Aan de andere kant is het verlies ook een winst. We zijn weer kwetsbaar. Zonder macht. Zonder ander belang dan de liefde. En daarmee misschien meer dan ooit in de positie waarin we, net als Jezus deed, belangeloos kunnen liefhebben als Goddelijke opdracht. In een totaal onbelangrijke en door velen niet erkende positie. Die juist daarom in deze tijd en wereld een ongekende waarde kan hebben! Ik ben benieuwd naar hoofdstuk twee. En naar jouw reactie ook trouwens... ;-)
Reactie plaatsen
Reacties